Blog

Public relations: co to naprawdę jest i czy mała firma potrzebuje PR-u?

Opublikowano 8 min czytania

Public relations co to takiego? Po polsku to „stosunki z otoczeniem” albo „relacje z otoczeniem”, czyli planowe i długofalowe działania, które budują wizerunek firmy i zaufanie do niej wśród klientów, mediów, pracowników i lokalnej społeczności.

Public relations - co to jest i czy mała firma potrzebuje PR - grafika wpisu
ProjectUP - Agencja marketingowa dla e-commerce

PR kojarzy się z korporacjami i konferencjami prasowymi, a mała firma robi go często nieświadomie: odpowiada na opinie klientów, występuje w lokalnych mediach, wspiera wydarzenia w okolicy. W tym wpisie pokazujemy, jak robić to celowo, jakie narzędzia PR są dostępne bez dużego budżetu i jak mierzyć efekty.

Czym jest public relations?

Co to znaczy public relations w praktyce? To zarządzanie tym, co o firmie mówią i piszą inni, oraz relacjami z grupami, od których zależy jej reputacja: klientami, dziennikarzami, pracownikami, partnerami i sąsiadami. PR (public relations) obejmuje więc zarówno kontakty z mediami, jak i sposób, w jaki firma odpowiada na opinie w internecie czy informuje pracowników o zmianach. Wszystkie te działania składają się na wizerunek firmy, który klienci biorą pod uwagę przy wyborze.

Reklama to płatny komunikat, nad którym firma ma pełną kontrolę: decyduje o treści, miejscu i czasie emisji. PR zdobywa uwagę przez wiarygodność, na przykład artykuł w mediach, wypowiedź eksperta albo opinię zadowolonego klienta, i nie polega na kupowaniu miejsca. Efekty PR przychodzą wolniej niż efekty reklamy, ale trwają dłużej. Różne formy reklamy i działania PR najlepiej działają razem: reklama przyciąga uwagę, a dobra reputacja sprawia, że klient ufa temu, co zobaczył.

Cele public relations

Działania public relations mają zwykle kilka celów, a każdy z nich da się rozpoznać po konkretnych sygnałach:

  • Rozpoznawalność: więcej osób zna nazwę firmy, co widać po liczbie wyszukiwań nazwy firmy w Google.
  • Zaufanie i wiarygodność: klienci częściej wybierają firmę po przeczytaniu opinii i publikacji na jej temat.
  • Pozycja eksperta: media branżowe cytują wypowiedzi osób z firmy, a organizatorzy wydarzeń zapraszają je jako prelegentów.
  • Ochrona reputacji w kryzysie: firma szybko i rzetelnie reaguje na problemy, a negatywne informacje nie dominują w wynikach wyszukiwania.
  • Relacje z pracownikami i kandydatami: pracownicy polecają firmę, a na ogłoszenia o pracy zgłasza się więcej osób.

Rodzaje i obszary PR

PR dzieli się na obszary według odbiorców, do których kierowana jest komunikacja. PR wewnętrzny dotyczy pracowników, a PR zewnętrzny klientów, mediów i całego otoczenia firmy.

ObszarCzego dotyczyPrzykład dla małej firmy
Relacje z mediamikontakty z dziennikarzami, materiały prasowekomunikat prasowy do lokalnego portalu o otwarciu nowej siedziby
PR wewnętrznykomunikacja wewnętrzna z pracownikamispotkanie zespołu i informacja o planach firmy na kolejny rok
Komunikacja kryzysowareakcja na sytuację kryzysowąszybka, rzeczowa odpowiedź na negatywną opinię o opóźnionej dostawie
CSR i działania lokalneodpowiedzialność wobec otoczeniawsparcie lokalnego wydarzenia sportowego albo akcji w dzielnicy
PR ekspercki w interneciewiedza dzielona w sieciwpisy i posty specjalistów firmy na LinkedIn

Komunikacja kryzysowa i czarny PR

Komunikacja kryzysowa to przygotowanie firmy na sytuacje, które mogą zaszkodzić jej reputacji, i reagowanie, gdy się pojawią. Liczą się szybkość i rzetelność: lepiej przyznać się do błędu i wyjaśnić, co firma robi, żeby go naprawić, niż milczeć albo zaprzeczać. Czarny PR to z kolei nieetyczne działania przeciw konkurencji, takie jak dezinformacja czy fałszywe opinie. Firma nie powinna ich stosować, ale warto wiedzieć, jak wyglądają, żeby rozpoznać je i zareagować, gdy dotyczą jej samej.

Narzędzia PR

W małej firmie dwa narzędzia PR dają najwięcej: komunikat prasowy i obecność ekspertów firmy w mediach społecznościowych.

Komunikat prasowy

Komunikat prasowy, nazywany też informacją prasową, to krótki tekst dla mediów o wydarzeniu, które ma znaczenie dla odbiorców danego medium. Powodem do jego wysłania może być otwarcie nowej siedziby, nowa usługa, wynik badania przeprowadzonego przez firmę albo nagroda. Komunikatu nie wysyła się bez informacji, bo dziennikarze szybko przestają czytać wiadomości od firm, które piszą tylko o sobie.

Najważniejsza informacja musi znaleźć się w tytule i pierwszym akapicie, bo dziennikarz często czyta tylko początek. W środku warto umieścić cytat osoby z firmy, który da się przenieść do artykułu bez zmian, a na końcu krótką informację o firmie i dane kontaktowe osoby, która odpowie na pytania.

Szablon komunikatu prasowego Tytuł: [najważniejsza informacja w jednym zdaniu] Lead: [kto, co, kiedy, gdzie – w 2-3 zdaniach] Cytat: „[wypowiedź osoby z firmy]” – [imię i nazwisko, stanowisko] Szczegóły: [dane, liczby, tło wydarzenia] O firmie: [2-3 zdania o firmie] Kontakt dla mediów: [imię i nazwisko, telefon, e-mail]

Media społecznościowe i eksperci

Właściciel albo specjalista firmy, który regularnie dzieli się wiedzą na LinkedIn lub Facebooku, buduje wiarygodność marki skuteczniej niż ogólne posty firmowe. Dziennikarze szukają rozmówców właśnie tam, więc aktywny ekspert częściej trafia do artykułów i audycji. Regularność wymaga planu i czasu, dlatego wiele firm powierza prowadzenie social media zewnętrznemu zespołowi, który przygotowuje treści razem z ekspertami firmy. Dla firmy inżynierskiej MJL przygotowaliśmy prowadzenie LinkedIn w czterech cyklach postów, które budują wizerunek eksperta w branży budowlanej.

Relacje z dziennikarzami

Media relations, czyli relacje z mediami, zaczynają się od wiedzy, kto o czym pisze. Zamiast wysyłać ten sam komunikat do setek redakcji, lepiej przygotować krótką listę dziennikarzy lokalnych i branżowych, którzy zajmują się tematami związanymi z firmą, i czytać ich teksty. Dziennikarz chętniej odpowie, jeśli wiadomość jest dopasowana do jego tematów i zawiera konkretną informację, a nie ogólną prezentację firmy. Warto też być dostępnym: szybko odpowiadać na pytania, podawać sprawdzone dane i dotrzymywać terminów. Firma, która raz pomogła dziennikarzowi rzetelną wypowiedzią, często dostaje kolejne zaproszenia do komentarza.

Opinie klientów jako narzędzie PR

Dla wielu małych firm najważniejszym kanałem PR są opinie w Google i na portalach branżowych, bo to je klienci czytają przed pierwszym kontaktem. Odpowiadanie na każdą opinię, także negatywną, pokazuje, że firma słucha klientów i traktuje ich poważnie. Odpowiedź na krytyczną opinię powinna być spokojna i rzeczowa: podziękowanie za uwagę, wyjaśnienie sytuacji i informacja, co firma zrobiła, żeby problem się nie powtórzył. Taka odpowiedź jest czytana nie tylko przez autora opinii, ale przez wszystkich przyszłych klientów.

Employer branding

Employer branding to część PR skierowana do obecnych i przyszłych pracowników. Obejmuje sposób, w jaki firma opisuje siebie w ogłoszeniach o pracy, pokazuje zespół w mediach społecznościowych i dba o komunikację wewnętrzną. W małej firmie dobra opinia wśród pracowników często decyduje o tym, czy uda się znaleźć nowe osoby do zespołu.

Czy mała firma potrzebuje PR?

Tak, ale w skali firmy. Zamiast konferencji prasowych wystarczą regularne, małe działania, które z czasem budują dobry wizerunek. Najczęstszą formą PR małej firmy jest dbanie o opinie klientów, kontakt z lokalnymi mediami i ekspercka obecność w internecie.

Przykładowy plan PR na kwartał:

  1. Miesiąc pierwszy: przygotuj listę mediów lokalnych i branżowych, uzupełnij profil firmy w Google i odpowiedz na wszystkie opinie.
  2. Miesiąc drugi: wyślij komunikat prasowy o realnej informacji i opublikuj 4-6 wpisów eksperckich.
  3. Miesiąc trzeci: weź udział w wydarzeniu lokalnym albo nawiąż partnerstwo i podsumuj efekty całego kwartału.

PR przydaje się także w branżach, w których liczy się rozgłos. Dla agencji koncertowej wspieraliśmy komunikację i PR: przygotowaliśmy strategię komunikacji, harmonogram promocji i grafiki. Średni miesięczny zasięg reklamowy wyniósł 6 800 000, a liczba organizowanych wydarzeń wzrosła 8 razy.

Strategia PR

Strategia PR to uporządkowany plan działań komunikacyjnych: cele, grupy odbiorców, główne komunikaty, kanały i sposób mierzenia efektów. Nawet w małej firmie warto zapisać ją na jednej stronie, żeby wszystkie działania, od odpowiedzi na opinie po komunikaty prasowe, mówiły o firmie to samo. Dla marki NATA – woda z Kaszub strategia powstała po warsztatach z zarządem i działem sprzedaży i podzieliła komunikację na dwie marki: NATA Aqua i NATA Live. W 3 miesiące profil na Facebooku zyskał 2800 nowych obserwujących.

Najczęstsze błędy w PR małej firmy

  • Komunikaty prasowe bez informacji, które opisują tylko zalety firmy.
  • Ta sama wiadomość wysłana do wszystkich redakcji bez dopasowania do ich tematów.
  • Brak odpowiedzi na opinie albo odpowiedzi nerwowe i osobiste.
  • Działania jednorazowe zamiast regularnych, przez które firma szybko znika z pola widzenia.
  • Brak osoby odpowiedzialnej za kontakt z mediami, przez co pytania dziennikarzy zostają bez odpowiedzi.
  • Brak pomiaru, przez który trudno ocenić, które działania przynoszą efekt.

Każdy z tych błędów łatwo naprawić, jeśli PR ma plan, osobę odpowiedzialną i prosty arkusz z wynikami.

Jak mierzyć efekty PR?

PR mierzy się innymi wskaźnikami niż sprzedaż, ale da się je liczyć co miesiąc:

  • liczba publikacji i cytowań w mediach oraz ich wydźwięk,
  • ruch z artykułów na stronę firmy w GA4,
  • liczba wyszukiwań nazwy firmy,
  • zasięg i reakcje w mediach społecznościowych,
  • liczba i średnia ocena opinii klientów.

Wzrost liczby wyszukiwań nazwy firmy w Google Search Console to jeden z najprostszych sygnałów, że rozpoznawalność rośnie. Wskaźniki warto zapisywać co miesiąc w jednym arkuszu i porównywać rok do roku.

Najczęściej zadawane pytania

Jak po polsku brzmi „public relations”?

Najczęściej „stosunki z otoczeniem” albo „relacje z otoczeniem”. W praktyce używa się jednak skrótu PR, wymawianego „pi-ar”.

Czym różni się PR od marketingu?

Marketing ma sprzedać produkt konkretnym klientom, a PR buduje reputację firmy wśród wszystkich grup otoczenia. W małej firmie oba działania się przenikają, bo na przykład wpis ekspercki wspiera i wizerunek, i sprzedaż.

Jakie są 4 modele PR?

Klasyczny podział J. Gruniga i T. Hunta obejmuje model rozgłosu (publicity), model informacji publicznej, model dwustronny asymetryczny i model dwustronny symetryczny. Współczesny PR dąży do modelu dwustronnego, w którym firma słucha otoczenia i zmienia się pod jego wpływem.

Czy PR można prowadzić samodzielnie?

Tak, zwłaszcza w małej firmie. Odpowiadanie na opinie, kontakt z lokalnymi mediami i wpisy eksperckie właściciel może prowadzić sam, a wsparcie z zewnątrz przydaje się przy regularnym prowadzeniu profili i większych kampaniach. Przy szukaniu takiego wsparcia przydadzą się pytania do agencji marketingowej, dzięki którym łatwiej ocenić, czy zespół pasuje do potrzeb firmy.

Jak długo trzeba czekać na efekty PR?

Pierwsze efekty, takie jak publikacja komunikatu czy więcej reakcji pod postami, mogą pojawić się po kilku tygodniach. Wzrost rozpoznawalności i zaufania widać zwykle po kilku miesiącach regularnych działań.

Co to jest czarny PR?

Czarny PR to nieetyczne działania przeciw konkurencji, takie jak dezinformacja, fałszywe opinie czy manipulowanie wynikami wyszukiwania. Firma, która go stosuje, ryzykuje utratę reputacji i odpowiedzialność prawną.

Kiedy wysłać komunikat prasowy?

Wtedy, gdy firma ma informację, która zainteresuje czytelników danego medium, na przykład otwarcie siedziby, nową usługę albo wynik własnego badania. Komunikat warto wysłać rano w dzień roboczy i dołączyć do niego zdjęcie w dobrej jakości.

Czy PR pomaga w SEO?

Pośrednio tak. Publikacje w mediach często zawierają nazwę firmy i link do jej strony, co zwiększa liczbę wyszukiwań marki i wzmacnia wiarygodność strony w oczach wyszukiwarek.

Kto w firmie powinien odpowiadać za PR?

W małej firmie najczęściej właściciel albo osoba odpowiedzialna za marketing. Ważne, żeby była to jedna osoba, która zna plany firmy i może szybko odpowiedzieć dziennikarzom oraz klientom.